Lợi ích của việc thực hiện trách nhiệm xã hội trong doanh nghiệp thời kỳ hội nhập

- Thanh Phụng

Bước vào thế kỷ 21, với nền kinh tế toàn cầu hóa, mọi thứ đều trở nên “phẳng“ hơn thì người tiêu dùng tại các thị trường phát triển ngày càng quan tâm tới việc các sản phẩm của mình mua có nguồn gốc ra sao? Việc làm ra nó tại các nước thứ ba có vi phạm các nguyên tắc đạo đức của xã hội nước sở tại hay không? Chính vì điều đó, mà không chỉ các công ty, tập đoàn lớn trên thế giới mà các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và xuất khẩu nói riêng cũng đã rất quan tâm đến vấn đề Trách Nhiệm Xã Hội này.

Tầm quan trọng của việc triển khai Trách nhiệm xã hội?

Một doanh nghiệp phát triển bền vững không chỉ là mỗi năm tạo ra doanh thu bao nhiêu, lợi nhuận thu về như thế nào, nộp ngân sách bao nhiêu, hay tạo ra bao nhiêu công ăn việc làm, bởi đó chỉ là điều kiện cần cho sự phát triển. Điều kiện đủ cho sự phát triển bền vững vẫn phải đánh giá đến yếu tố phi tài chính, trong đó bao hàm trách nhiệm xã hội, tức là đóng góp cho sự phát triển xã hội. Hoạt động trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không còn chỉ là các hoạt động từ thiện, mà nó đã được nâng lên thành một yếu tố cấu thành cho sự phát triển bền vững. Mỗi doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải nhận thức được rằng họ có trách nhiệm với xã hội trong toàn bộ tác động của họ với môi trường xã hội, môi trường tự nhiên và tuân thủ pháp lý, đó là những chuẩn mực về bảo vệ môi trường, bình đẳng giới, an toàn lao động, đào tạo và phát triển nhân viên, phát triển cộng đồng. Cho nên trách nhiệm xã hội là yếu tố rất căn bản cấu thành sự phát triển bền vững cho xã hội nói chung và nên kinh tế nói riêng.

Ngoài việc trách nhiệm xã hội là yếu tố cấu thành quan trọng trong sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, thì nó còn là yếu tố cấu thành quan trọng đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp, của các lãnh đạo doanh nghiệp, và còn là yếu tố ảnh hưởng đến văn hoá doanh nghiệp. Điều này được dựa trên ba yếu tố, yếu tố đầu tiên là tôn trọng, trong đó gồm tôn trọng pháp luật, tôn trọng con người và tôn trọng mối quan hệ giữa doanh nghiệp với xã hội.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn phải chia sẻ, tức là trợ giúp cho người lao động thực hiện tốt nhất trách nhiệm của họ. Khi đó người tiêu dùng trong xã hội sẽ thấy doanh nghiệp nào có văn hoá tốt hơn, có trách nhiệm với xã hội tốt hơn, mà trách nhiệm đầu tiên là đối với người lao động.

"Trong khảo sát này, số nhân viên độ tuổi 40 đổ lại có xu hướng thích làm việc ở các công ty có làm chương trình cộng đồng và tổ chức nhiều chuyến đi làm công tác xã hội hơn. Kết quả khảo sát của Nielsen năm 2014 chỉ ra khi được hỏi về lựa chọn giữa công ty có làm trách nhiệm xã hội và không thì trên toàn cầu có 55% người được khảo sát lựa chọn công ty có làm trách nhiệm xã hội, trong khi ở Việt Nam con số này tới 73%, cao hơn Thái Lan (71%), Indonesia (65%), Malaysia (57%) và Singapore (48%)".

Các tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội hiện nay đang được áp dụng toàn cầu

Hiện nay, đang có rất nhiều các tiêu chuẩn xã hội đang được áp dụng trong nhiều ngành nghề như: BSCI, SA 8000, EICC, ISO 26000, WRAP,…

Tiêu chuẩn BSCI

Tiêu chuẩn BSCI (Business Social Compliance Initiative) là: Bộ tiêu chuẩn đánh giá tuân thủ trách nhiệm xã hội trong kinh doanh, ra đời năm 2003 do Hiệp hội Ngoại thương (FTA) đề xướng. Với mục đích thiết lập diễn đàn chung cho các quy tắc ứng xử và hệ thống giám sát ở châu Âu về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Bộ quy tắc ứng xử BSCI phản ánh các tiêu chuẩn lao động quốc tế quan trọng nhất nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động như: Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) và các tuyên bố quan trọng khác của Liên Hiệp Quốc, hướng dẫn của OECD cho các doanh nghiệp đa quốc gia và Hiệp ước Toàn cầu của Liên Hợp Quốc.


Tiêu chuẩn SA 8000

SA 8000 là tiêu chuẩn đưa các yêu về quản trị trách nhiệm xã hội do Hội đồng công nhận Quyền ưu tiên Kinh tế được ban hành năm 1997. Đây là một tiêu chuẩn quốc tế được xây dựng nhằm cải thiện điều kiện làm việc trên toàn cầu. Tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên các Công ước của Tổ chức lao động Quốc tế, Công ước của Liên Hiệp Quốc về Quyền Trẻ em và Tuyên bố Toàn cầu về Nhân quyền và có thể áp dụng cho các nước phát triển và các nước đang phát triển, có thể áp dụng cho các công ty lớn và các công ty có quy mô nhỏ.


Tiêu chuẩn ISO 26000

ISO 26000 là một Tiêu chuẩn quốc tế của Tổ chức Tiêu chuẩn quốc tế (gọi tắt là ISO) đưa ra hướng dẫn về trách nhiệm xã hội. Nó sẽ được áp dụng cho các tổ chức ở mọi loại hình, cả ở lĩnh vực công cộng lẫn tư nhân, tại các nước phát triển và đang phát triển, cũng như các nền kinh tế chuyển đổi. Tiêu chuẩn sẽ hỗ trợ các tổ chức trong nỗ lực thực hiện trách nhiệm xã hội theo yêu cầu ngày càng tăng của xã hội.

ISO 26000 được chuẩn hóa trên nền tảng từ tiêu chuẩn SA 8000 (do tổ chức SAI của Mỹ giám sát).

Ý nghĩa khi tổ chức được xác nhận là được chứng nhận ISO 26000 sẽ là:

  • ​Đảm bảo nguồn gốc đạo đức của hàng hoá và dịch vụ.
  • Cải thiện điều kiện làm việc trên toàn cầu.
  • Cung cấp một tiêu chuẩn chung cho mọi lĩnh vực kinh doanh và các quốc gia.
  • Hoạt động song song với quyền con người và các tổ chức lao động.
  • Khuyến khích bằng lợi ích thông qua cách tiếp cận cùng có lợi.

Tiêu chuẩn WRAP

WRAP (Worldwide Responsible Accredited Production - Sản xuất được công nhận trách nhiệm toàn cầu) là một tiêu chuẩn độc lập của sản xuất đúng với nguyên tắc ứng xử, được thực hiện và kiểm soát một cách độc lập và bảo đảm rằng hoạt động của các nhà sản xuất đúng nguyên tắc ứng xử theo một quy tắc gắn kết và bao hàm toàn diện.

Tiêu chuẩn WRAP chủ yếu được áp dụng trong ngành công nghiệp may mặc.


Bộ quy tắc ứng xử của EICC

EICC là viết tắt của Electronic Industry Citizenship Coalition – là một liên minh của những công ty điện tử hàng đầu thế giới cùng hợp tác nhằm nâng cao tính hiệu quả và trách nhiệm xã hội, đạo đức và môi trường trong chuỗi cung ứng điện tử  toàn cầu.

Bộ Quy Tắc Ứng Xử của Electronic Industry Citizenship Coalition® (EICC®) đưa ra các tiêu chuẩn để đảm bảo rằng điều kiện làm việc trong chuỗi cung ứng của ngành điện tử được an toàn, người lao động được đối xử một cách xứng đáng và tôn trọng, các hoạt động kinh doanh có trách nhiệm với môi trường và được thực hiện một cách có đạo đức.


5 lợi ích của Trách Nhiệm Xã Hội cho Doanh Nghiệp của bạn

1. TNXH góp phần điều chỉnh hành vi của chủ thể kinh doanh.

“Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cũng là cam kết đạo đức của giới kinh doanh về sự đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội bằng cách nâng cao đời sống của lực lượng lao động và gia đình họ, đồng thời nó mang lại các phúc lợi cho cộng đồng và xã hội. Thực tế cho thấy, khi thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, sẽ cải thiện tình hình tài chính, giảm chi phí hoạt động, nâng cao uy tín, quản lý rủi ro và giải quyết khủng hoảng tốt hơn, thúc đẩy cam kết với người lao động, quan hệ tốt với Chính phủ và cộng đồng, tăng năng suất… Bên cạnh đó nếu người lao động có các điều kiện môi trường làm việc thuận lợi sẽ thúc đẩy họ làm việc tốt hơn tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận với thị trường thế giới, mở rộng thị trường cho sản phẩm của mình”.

2. TNXH góp phần nâng cao chất lượng, giá trị thương hiệu và uy tín của doanh nghiệp.

Thực hiện tốt trách nhiệm xã hội doanh nghiệp sẽ giúp nâng cao uy tín của doanh nghiệp, doanh nhân, từ đó doanh nghiệp sẽ được hưởng nhiều lợi nhuận kinh tế – xã hội cho họ, nhưng không có lợi ích về chính trị. Tuy nhiên, cũng không nên đồng nhất việc cứ làm từ thiện giỏi đã là thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, cho dù làm từ thiện là một hoạt động thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Thực tế là đã có doanh nghiệp tích cực làm từ thiện nhưng vẫn vì chạy theo lợi nhuận mà vi phạm pháp luật, vi phạm sự phát triển bền vững của cộng đồng xã hội.

CSR có thể giúp doanh nghiệp tăng giá trị thương hiệu và uy tín đáng kể. Uy tín giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, hấp dẫn các đối tác, nhà đầu tư, và người lao động.

3. Việc thực hiện TNXH góp phần tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.

CSR có mối liên hệ tích cực đến lãi đầu tư, tài sản và mức tăng doanh thu. CSR sẽ tạo ra cơ sở thành công cho tất cả các hoạt động kinh doanh quan trọng của tổ chức. Một mặt, CSR giúp các doanh nghiệp giảm thiểu chi phí sản xuất thông qua các phương pháp sản xuất an toàn, tiết kiệm. Bởi vậy, những doanh nghiệp thành công nhất chính là các doanh nghiệp nhận thấy được vai trò quan trọng của CSR và áp dụng nó vào thực tiễn sản xuất.

Đầu tư hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương có thể tạo ra một nguồn lao động tốt hơn, nguồn cung ứng rẻ và đáng tin cậy hơn, và nhờ đó tăng doanh thu.

4. TNXH DN góp phần thu hút nguồn lao động giỏi.

Lao động có năng lực là yếu tố quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm. Ở các nước đang phát triển, số lượng lao động lớn nhưng đội ngũ lao động đạt chất lượng cao lại không nhiều; do vậy việc thu hút và giữ được nhân viên có chuyên môn tốt và có sự cam kết cao là một thách thức đối với các doanh nghiệp. Những doanh nghiệp trả lương thỏa đáng và công bằng, tạo cho nhân viên cơ hội đào tạo, bảo hiểm y tế và môi trường làm việc sạch sẽ có khả năng thu hút và giữ được nhân viên tốt.

5. TNXH góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia.

Trách nhiệm xã hội là xu thế tất yếu và mang tính toàn cầu, thực hiện trách nhiệm xã hội là tăng khả năng cạnh tranh và hội nhập quốc tế, không mâu thuẫn với lợi ích kinh tế của doanh nghiệp. Vai trò của Chính phủ trong việc thúc đẩy trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là phải tạo ra môi trường pháp luật hoàn chỉnh, một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp; cung cấp thông tin, tư vấn, hướng dẫn và ban hành các cơ chế, chính sách khuyến khích đối với doanh nghiệp; tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thực hiện tốt hơn các yêu cầu của Bộ luật Lao động, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư; quản lý, nâng cao tiêu chuẩn lao động và thúc đẩy cạnh tranh, tạo điều kiện hoàn thiện và nâng cao tiêu chuẩn lao động theo xu hướng quốc tế.