Lao động và môi trường-Yếu tố “then chốt” trong thực hiện CSR

- Phương Uyên

Lao động và môi trường-Yếu tố “then chốt” trong thực hiện CSR

Trên thế giới, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) được xem như chuẩn mực của các doanh nghiệp doanh nghiệp, không tách rời với hoạt động sản xuất kinh doanh. Ở Việt Nam, gần đây tuy việc thực hiện CSR đã có những chuyển biến nhưng số lượng DN thực hiện tốt chưa nhiều, hoặc nếu có để ý tới thì vẫn chưa thiết thực.

Theo các chuyên gia, lao động và môi trường là hai lĩnh vực quyết định sự tồn tại của một doanh nghiệp, nếu không quan tâm tới hai lĩnh vực này trong CSR thì doanh nghiệp sẽ không thể có các công nghệ mới hiệu quả, không thể sử dụng tiền vốn có hiệu quả, không thể có những sáng tạo sản phẩm mới…để từ đó tăng trưởng doanh thu và nâng cao được năng lực cạnh tranh và bảo vệ được thương hiệu của doanh nghiệp.

 

Lao động là một trong những yếu tố "then chốt" của hoạt động CSR 


Thành công nhờ thực hiện tốt CSR

Nói đến công ty dược phẩm Traphaco, nhiều người nghĩ ngay tới một doanh nghiệp làm ăn bài bản, chuyên nghiệp và có uy tín trong lĩnh vực dược phẩm nhưng ít ai biết rằng để có những thành công đó Traphaco ngay từ đầu đã coi thực hiện CSR trong đó quan tâm tới lĩnh vực lao động và môi trường là hai yếu tố then chốt của thành công. Trong lĩnh vực lao động, ngoài việc quan tâm tới đời sống vật chất, tinh thần…vấn đề an toàn lao động(ATLĐ) cũng được coi là một trong những “bí quyết” thành công của Traphaco, bởi nhiều năm nay doanh nghiệp này không xảy ra vấn đề mất ATLĐ.

Bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch HĐQT Traphaco chia sẻ, nếu chỉ nghĩ bài toán thiển cận, tự nhiên DN phải  mất hàng trăm triệu mua bảo hiểm mà không được lợi ích gì trước mắt thì DN sẽ “chùn bước” ngay. Nhưng nếu tính xa, trường hợp xảy ra sự cố thì đó lại là một sự đầu tư khôn ngoan, bởi nó sẽ giúp doanh nghiệp không bị xáo trộn và tiếp tục ổn định sản xuất, tiếp tục đảm bảo công ăn việc làm cho người lao động và có thị trường không đứt đoạn. Đặc biệt trong bối cảnh khó khăn hiện nay, việc giữ được thị trường rất quan trọng, nếu bị đứt đoạn thị trường sẽ bị đối thủ cạnh tranh soán chỗ.

Không chỉ tham gia bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho người lao động mà Traphaco còn tham gia bảo hiểm thân thể, bảo hiểm nhân thọ…được người lao động đồng tình và đánh giá cao.

Trong vấn đề môi trường,Traphaco có bài toán tỉ lệ, nếu bỏ ra 100 tỉ đồng xây dựng nhà máy thì có tới 30 tỉ dành cho công tác bảo vệ môi trường. Do là Cty dược phẩm nên vấn đề xử lý khí thải, rác thải, nước…được Traphaco đặc biệt quan tâm.Do vậy, mặc dù nhà máy ở ngay gần khu dân cư (Pháp Vân – Hà Nội) nhưng luôn được đánh giá là nhà máy xanh - sạch.

Tuy nhiên, thực tế số lượng doanh nghiệp thành công nhờ quan tâm tới CSR như Traphaco không phải là nhiều.Theo các chuyên gia, ở nhiều DN hiện nay tình trạng chưa quan tâm tới người lao động, để tai nạn lao động xảy ra nhiều, môi trường làm việc chưa đạt tiêu chuẩn, thường xuyên xả chất thải gây ô nhiễm môi trường xung quanh nhà máy… còn khá phổ biến. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa coi thực hiện CSR là bổn phận, là sự sống – còn của doanh nghiệp mình.Thậm chí, có doanh nghiệp biện minh rằng, thực hiện CSR tốn kém, doanh nghiệp không đủ kinh phí, hơn nữa Việt Nam đang trong bối cảnh cần thu hút FDI, nếu đặt nặng các mục tiêu về môi trường và xã hội thì khó có thể thu hút đầu tư nước ngoài.

Ảnh: Internet

Cần luật hóa Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp

Tuy nhiên, theo các chuyên gia những biện minh đó là thiếu sức thuyết phục và không có cơ sở. Theo TS.Lê Thanh Hà Trường Đại học Lao động – Xã hội,việc thực hiện CSR trong lĩnh vực lao động và môi trường được quy định khá rõ ràng, chẳng hạn doanh nghiệp cần có cam kết của lãnh đạo về vấn đề đảm bảo an toàn cho người lao động và bảo vệ môi trường, thiết lập hệ thống chính sách đảm bảo thực hiện tốt vấn đề này, đưa ra yêu cầu với các nhà cung cấp, nhà thầu, nhà thầu phụ của mình nhằm thực hiện tốt các vấn đề trên…Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, doanh nghiệp phải tuân thủ các nguyên tắc, quy định và tiêu chuẩn về môi trường trong lĩnh vực sản xuất của họ, phải có ý thức bảo vệ môi trường ở nơi hoạt động sản xuất kinh doanh. Phải có hệ thống quản lí, kiểm tra việc xả rác thải công nghiệp ra môi trường…

Mặc dù đã rõ ràng như vậy, song trên thực tế việc thực hiện CSR đặc biệt là hai lĩnh vực lao động và môi trường ở nhiều doanh nghiệp còn rất hời hợt. Một trong những nguyên nhân hàng đầu là do vấn đề này vẫn chưa được luật hóa.Trên thực tế, những doanh nghiệp thực hiện tốt CSR mới chỉ là nhưng doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có kim ngạch xuất khẩu lớn và thực hiện theo yêu cầu của nhà nhâp khẩu. Cụ thể, các doanh nghiệp đã phải thực hiện một số quy định về CSR trong lĩnh vực an toàn bảo vệ sức khỏe và môi trường do các đối tác yêu cầu. Một số bộ quy tắc ứng xử (CoC) quốc tế được áp dụng khá phổ biến ở Việt Nam đã đề cập khá rõ về vấn đề này như: tiêu chuẩn CSR, SA 8000 và WRAP; Hệ thống quản trị môi trường ISO 14000; Hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ OHSAS 18001…

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng nếu ngay từ bây giờ không đặt nặng vấn đề CSR trong doanh nghiệp thì những kết quả tăng trưởng kinh tế sẽ khó có thể bù đắp nổi hậu quả về môi trường và xã hội sau này. PGS-TS Phạm Văn Đức, Viện trưởng Viện Triết học cho rằng, để nâng cao thực hiện CSR, ngoài việc tuyên truyền, giáo dục cho tất cả các doanh nghiệp đã đến lúc cần xây dựng một hành lang pháp lý bắt buộc các doanh nghiệp phải thực thi CSR một cách đầy đủ và nghiêm túc. 

                                                                      

Thay lời kết

Đến nay, cụm từ CSR trong doanh nghiệp không còn là quá xa lạ với hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn thờ ơ thậm chí là cố tình hiểu sai, có quan điểm thực hiện CSR là làm từ thiện, phải mất tiền để thực hiện các công việc không liên quan đến lợi ích trước mắt của doanh nghiệp…Tuy nhiên, doanh nghiệp nên hiểu rằng, CSR trước hết là vì chính sự tồn vong của doanh nghiệp đó, nó được bắt đầu từ những việc như: Trả lương cho người lao động đúng, đủ và xứng đáng với khả năng lao động, lợi ích kinh tế mà  họ đã thực hiện và đem lại cho doanh nghiệp; Quan tâm đầy đủ mọi mặt đời sống, nơi ăn chốn ở, điều kiện, môi trường làm việc thoải mái, trong sạch, được đóng bảo hiểm xã hội, y tế…

CSR còn thông qua việc tạo không gian, môi trường làm việc xanh – sạch cho người lao động trong nhà máy và không xả chất thải bẩn ra môi trường.Về vấn đề này, đã có nhiều doanh nghiệp vì nghĩ thiển cận đã trốn tránh không lắp đặt hệ thống xử lý chất thải ra môi trường, thản nhiên thải ra môi trường và họ đã phải nhận lại những tác hại ngược, đó là bị cộng đồng lên án, vi phạm luật bảo vệ môi trường…Cuối cùng “lợi bất cập hại”, họ không chỉ bị chính quyền phạt nặng mà doanh nghiệp còn bị cả xã hôi lên án, mất niềm tin với người tiêu dùng, bị người tiêu dùng tẩy chay…như trường hợp Vedan là một bài học nhãn tiền.

 Việc VCCI phối hợp với các Bộ ngành như: Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư…thực hiện phát động giải thưởng CSR từ nhiều năm nay đã và đang góp phần không nhỏ vào hỗ trợ, tuyên dương những doanh nghiệp thực hiện tốt CSR. Cao hơn, đây còn là hoạt động tuyên truyền cho doanh nghiệp hiểu và thực hiện CSR một cách đầy đủ và tốt nhất. Bởi thực hiện CSR như là một công việc không thể thiếu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, là một phần cốt lõi của doanh nghiệp, thể hiện sức cạnh tranh của doanh nghiệp để hướng tới sự phát triển bền vững.

Theo http://vbcsd.vn