19 Cách Để Cứu Rỗi Bạn Khỏi Chính Bạn

- Tuyết Ngân

Đã bao giờ bạn ước mình biết chấp nhận hoàn toàn bản thân chưa? Nếu có, thì sau đây tôi sẽ chỉ bạn cách.

Phải thừa nhận rằng, những con đường khác nhau nhằm đạt được trạng thái tinh thần và cảm xúc tối ưu nhất được mô tả dưới đây không hề dễ thực hiện. Chúng tốn của bạn một thời lượng đáng kể và đòi hỏi rất nhiều nỗ lực. Thêm vào đó, việc thay đổi bản chất cốt lõi của con người hầu như khó khăn hơn, nhất là đối với những ai nhút nhát, vì hầu hết các cơ chế sinh tồn kém hiệu quả, chậm chạp của bạn đã được hình thành từ thời thơ ấu. Dù kém thông minh hay kém nhạy bén, các chương trình tự vệ này vẫn có thể có khả năng cao chống lại sự thay đổi. Sau cùng, khi bạn đến tuổi trưởng thành, chúng đã trở thành một bản chất “thâm căn cố đế” gắn liền với bạn.

Tuy nhiên, như tôi đã nhấn mạnh trong nhiều bài viết trước đây, vì bộ não của bạn là một máy tính sinh học, cũng như bất kỳ loại máy tính nào khác, nó có thể được xoá và lập trình lại. Vì vậy, hãy xem xét xem hầu hết mọi thứ bạn làm rồi tự khiến mình tổn thương bắt đầu từ chính cách độc thoại nội tâm của bạn, cụ thể hơn là độc thoại nội tâm tiêu cực. Và lý do chính khiến các vấn đề hiện tại của bạn rất khó để vượt qua, đó là, nếu giống như hầu hết mọi người, bạn cũng chỉ mơ hồ nhận ra, từng phút giây, bạn đang nói chuyện với chính mình. Nếu bạn tiếp tục nghĩ về những sự thất bại, bạn đang tự cản trở bản thân đạt những gì bạn thực sự muốn trong cuộc sống.

 

Các gợi ý sau sẽ tư vấn làm thế nào bạn có thể lấy lại quyền được hạnh phúc và no ấm từ khi sinh ra mà cho đến bây giờ, vẫn chưa đến với bạn.

 

Một lưu ý cuối cùng: Đâu đó giữa lúc đang viết bài này, tôi nhận ra rằng trong số hơn 400 bài đăng tôi đã viết cho Psychology Today trong suốt 1 thập kỷ qua, bài viết này ra đời như một bản tóm tắt cho hầu hết những bài tôi đã viết về chủ đề self-help (tự lực). Vì vậy, trong trường hợp một trong những gợi ý nhằm thay đổi bản thân của tôi có liên quan trực tiếp đến một bài viết nào đó trước đó, tôi sẽ để một đường liên kết trong đoạn để bạn có thể tới bài viết đó.

 

  1. Đừng ngộ nhận rằng lập trình kém hiệu quả trong quá khứ đại diện cho quán tính cá nhân (không thể thay đổi) của bạn.

Nếu bạn sửa đổi những ngộ nhận bất lợi khiến bạn không thể tiến bộ trong cuộc sống, thì điều đầu tiên cần làm là xem xét lại tính hợp lý của những gì mà hiện nay bạn đã nói với chính mình nhiều đến mức nó trở thành không thể bác bỏ. Điều gì, mà bằng tư duy non nớt khi còn là một đứa trẻ bạn cảm thấy có ý nghĩa, nhưng giờ bạn lại cần phải xem xét lại. Và bằng sự tư duy sâu sắc hơn để nhận ra, rất nhiều thứ bạn cho rằng “không thể làm được” lại có thể dần dần chuyển sang “có thể làm được”, từ đó giúp cải thiện phần lớn hành động của bạn. 

Bạn cần phải bắt đầu thuyết phục bản thân rằng khi trưởng thành, bạn đã phát triển căn bản về thể chất, tinh thần và cảm xúc. Thật dại dột khi tiếp tục sống cuộc sống của bạn dựa trên kết luận bạn đã đạt được trong môi trường thời thơ ấu hạn hẹp của bạn. Với tư duy người trưởng thành, giờ đây bạn không còn cần phải gò bó bản thân chỉ vì sợ gia đình hoặc sợ bạn bè chê cười hay bị người khác từ chối. Giờ là lúc bạn sống thật với chính mình - trở thành chính con người mình - và tự cho mình quyền tự chủ mà bạn không có được khi còn nhỏ.

  1. Thoát khỏi thói quen coi thường bản thân.

Bạn có thường xuyên nằm xuống, nghĩ về những thất bại và sai lầm của bạn, hoặc bỏ cuộc trước những thách thức vì sợ bạn không thể vượt qua chúng thành công không? Thay vào đó, bạn có thể bắt đầu tự nhủ rằng nếu bạn ngừng nỗ lực để đạt được thành công, hành vi “không hành động” như vậy chứng tỏ bạn đã cầm chắc thất bại? Và đồng thời, như người xưa từng nói, “trăm hay không bằng quen tay”, hay cuộc sống chính là sự tiến bộ từng ngày hơn là sự hoàn hảo? Ngoài ra, khi bạn thể hiện phong độ đỉnh cao, bạn sẽ không nhất thiết phải trở nên – và cảm thấy – thành công nữa?

Sau cùng, những tư duy bên trong bạn cần tập trung vào việc trở nên tử tế hơn với chính mình. Và nếu cho đến bây giờ mà gã phê bình trong đầu của bạn vẫn không cho phép điều này, chỉ vì sợ rằng sự tự chủ đó sẽ thúc đẩy bạn buông xuôi hoàn toàn hoặc, nếu bạn đang dành mọi nỗ lực cho một mục tiêu quan trọng đối với bạn, nó vẫn sẽ chỉ khiến bạn thất bại thảm hại. Ngay cả khi bạn thừa nhận những nỗ lực của gã phê bình trong tâm trí giúp bạn tránh thất bại (là sai lầm), liệu bạn có thể “tự thách thức chính mình” chấp nhận lấy bản thân ngay lúc này – và bằng những gì bạn đang có? Bởi nếu bạn cứ tiếp tục bị chi phối bởi gã thẩm phán không-chấp-nhận-bản-thân , bạn sẽ duy trì một tình trạng cấm cản chính mình theo đuổi những gì ý nghĩa và giá trị nhất đối với bạn.

Đã quá lâu rồi bạn không chịu tách mình khỏi gã phê bình nội tâm vô cảm và đàn áp này, và nói với hắn rằng giờ bạn đã là một người trưởng thành (cho dù hắn vẫn bám trụ ở đâu đó trong thời thơ ấu, nơi hắn sinh ra) và rằng bạn có nhiều tiềm năng hơn những gì hắn nghĩ. Thông báo cho hắn biết – bằng đủ mọi bằng chứng mà bạn có thể thu thập được – chứng tỏ rằng bạn có thể làm tốt hơn nhiều so với những gì hắn tưởng tượng. Bằng cách nào đó, hắn luôn khiến bạn không thể hoàn toàn trưởng thành, chính vì vậy, bạn cần phải thuyết phục hắn về khả năng hiện nay của mình.

  1. Đánh giá lại các giả định của bạn về cách thế giới vận hành, và từ đó đề ra phương hướng hoạt động của chính bạn trong thế giới đó. 

Như đã lưu ý, vấn đề trong những suy luận bạn đưa ra về người khác khi bạn còn nhỏ chính là chúng dựa trên một vốn sống rất hạn chế. Tuy nhiên, khi tính thiếu niên trong bạn còn sót lại đâu đó mà bạn không hay để ý tới, chúng sẽ tự động “nhảy ngay tới” kết luận – đây là các thói quen đã thành bản chất quy định cách bạn hoà nhập với mọi người và với xã hội nói chung. Và những nguyên tắc bên trong bạn này sẽ hạn chế tiềm năng của bạn. Nhưng nếu bạn mong muốn sống trọn vẹn, thì bạn cần phải xem xét lại những gì bạn từng cảm thấy đe dọa, đáng sợ hoặc quá sức đối với mình. Những gì trước đây bạn đã không đủ sức để đối phó, thì bây giờ bạn có thể đạt được hoặc có thể bắt đầu phát triển. Tóm lại, đừng để quá khứ điều khiển hiện tại của bạn.

 

  1. Đừng luôn khiến bản thân phải chịu áp lực liên tục phải làm mọi thứ thật hoàn hảo.

Tại sao bạn có thể nỗ lực đến thế, muốn được chứng minh cho bản thân thấy rằng bạn đã tuân thủ vô số kỷ cương hà khắc để thành công trong khi đó, bạn lại chẳng thể dừng bước và thực sự tận hưởng cuộc sống? Bạn đã nỗ lực không ngừng nghỉ để biến cuộc sống của mình thành một “thương vụ làm ăn” chỉ để cảm thấy mình có một năng lực mà khi còn nhỏ bạn chẳng bao giờ biết? Bạn có phải là kẻ tự giao việc cho chính mình vô cùng hà khắc? Một sĩ quan chuyên huấn luyện quân đội?

Nếu bạn hiểu được thông điệp từ bố mẹ rằng giá trị thiết yếu của bạn phụ thuộc hoàn toàn vào những gì con có thể làm được, điểm số trên trường của con hoặc số tiền con có thể kiếm được, bạn gần như đã bị xiềng xích bởi lối sống khắc khổ ấy. Và hãy nhớ rằng đây có thể là trường hợp độc lập với việc bố mẹ bạn gây áp lực cho bạn đến mức nào. Nếu, đó là, (1) bạndiễn giải hành vi của họ đối với bạn ít nhất, theo hàm ý, rằng đây là cách bạn nên làm và (2) bạn đã nội tâm hóa thông điệp này, vì thế lòng tự trọng của bạn nay được gắn chặt vào những hành vi mang tính động lực cao độ như vậy, và giờ đây bạn đã bị nó cầm tù.

  1. Từ bỏ những khát khao ngông cuồng và những khát vọng vĩ đại không thể với tới nhưng đảm bảo thất bại. 


Người ta thường cho rằng bạn có thể làm bất cứ điều gì một khi bạn toàn tâm toàn ý cho nó – một slogan tràn đầy khát vọng. Và vâng, việc thách thức bản thân thật sự có ý nghĩa nào đó, như để xem liệu bạn có thể vượt qua những giới hạn nhất định hay không bằng cách nỗ lực kiên trì bền bỉ để hoàn thành điều gì đó mà bạn khát khao. Tuy nhiên, tất cả chúng ta đều bị những giới hạn tuyệt đối nhất định của điều mà ta có khả năng đạt được, cản trở. Vì vậy, việc bạn học cách chấp nhận chúng rất quan trọng.

Do đó, nếu bạn là một người cao 1m62, kém về thể chất, bạn đang đâm đầu vào ngõ cụt nếu bạn luyện tập không ngừng nghỉ để vào được giải bóng rổ chuyên nghiệp NBA ở Mỹ. Hoặc nếu bạn là người được thừa hưởng một vóc dáng thấp và béo, cho dù bạn có tu sửa thế nào đi chăng nữa – bạn sẽ không trở thành một người mẫu diện thời trang cao cấp. Vân vân và mây mây.

  1. Không chịu thừa nhận về những ngộ nhận vớ vẩn đã khiến bạn tự huỷ hoại chính mình – và liên tục vuột mất chiến thắng.

Nếu bạn hiểu được, hoặc ít nhất là bạn nghĩ rằng bạn đã hiểu được, những chuẩn mực về sự thiếu tư cách mà bố mẹ bạn đặt ra, từ sâu thẳm, bạn không tin rằng mình cần phải thành đạt. Nếu như thành công, dù về cá nhân hay trong nghề nghiệp, không phải thứ bạn coi trọng, bạn đang vô thức ngầm phá hoại bản thân. Tồn tại một khái niệm ít được biết đến về tính cách gọi là lý thuyết tự khẳng định mình, cho rằng bên dưới sự nhận thức có ý thức, bạn sẽ cảm thấy bị buộc phải hành động theo cái cách khẳng định các quan niệm có sẵn của mình là đúng. Để tránh những lo lắng và cuộn tròn trong chiếc chăn an toàn của bạn, bạn sẽ cư xử đúng mực để “chứng minh” rằng bạn đã luôn đúng về tiềm năng có hạn của mình. Và hành vi như vậy còn được hiểu là một "lời tiên tri cho sự tự thoả mãn", nó tước đi cơ hội để bạn phấn đấu đạt được những nấc thang cá nhân mới và sự mãn nguyện mà ngược lại, bạn có thể sẽ đạt được.

  1. Tạm dừng việc lo lắng, cằn nhằn hoặc nghiêm trọng hoá mọi chuyện.

Đến giờ, câu “hầu như những gì bạn lo lắng đều không thực sự xảy ra” là một câu nói sáo rỗng – và thậm chí trong rất ít trường hợp nếu nó có xảy ra, thực sự chẳng có cách nào để bạn có thể tránh. Như Montaigne từng hài hước nhận xét khoảng 500 năm trước: “Cuộc sống của tôi đầy rẫy những bất hạnh khủng khiếp; hầu hết những bất hạnh đó đều chưa bao giờ xảy ra.” VàD. J. Goewey đã tóm ý chính của một nghiên cứu gần đây chứng minh, thì “97% những gì bạn lo lắng không gì khác ngoài việc một tâm lý sợ hãi đang trừng phạt bạn bằng sự cường điệu hoá và những nhận thức sai lầm.”

Việc chú ý rằng không chỉ lo lắng gây lãng phí thời gian và năng lượng quý báu, mà nó còn có thể gia tăng đáng kể độ stress của bạn và huỷ hoại sự tĩnh tâm của bạn là điều rất quan trọng. Xem xét xem liệu bạn có thể mở một cuộc đối thoại hợp lý với phần nhai lại đầy ám ảnh đó của bạn hay không, để thuyết phục nó nới lỏng sự kìm kẹp đối với bạn. Nói với nó rằng bạn đánh giá cao mối quan tâm toàn diện của nó, nhưng một khi bạn đã làm mọi thứ bạn có thể làm để ngăn chặn điều gì đó tồi tệ xảy ra, thì đó là lúc để nó cần để bạn tập trung sự chú ý vào những gì bạn có thể kiểm soát.

  1. Bằng mọi giá, hãy tìm cách chứng minh với bản thân rằng bạn an toàn hơn bạn cảm nhận.

Nếu bạn lớn lên mà liên tục lo lắng vì bạn không thể dự đoán được khi nào hoặc tại sao một trong những người chăm sóc bạn có thể lên án bạn vì điều gì đó, thì ngay cả trong chính ngôi nhà của bạn, bạn cũng không bao giờ cảm thấy an toàn. Và đó chính là bi kịch bởi ngôi nhà của bạn đáng lẽ phải là nơi an ủi vỗ về, nhất là trong một thế giới mà đôi khi (khá “bình thường”) khiến bạn cảm thấy khó hiểu, đôi khi thậm chí là quá choáng ngợp. Vì vậy, nếu bạn vẫn có xu hướng cảm thấy khó chịu hoặc căng thẳng khi đi cùng người khác, bạn có thể hình dung ra trong đầu hình ảnh của đứa trẻ bên trong bạn vẫn đang sợ hãi, trở về với nó và, nếu cần thiết, liên tục gợi nhớ về một bi kịch đã xảy ra trong quá khứ giờ chỉ còn là kỷ niệm? Và rằng con người bạn trưởng thành giờ đây có thể bảo vệ đứa bé khỏi bất kỳ kẻ xâm lược nào.

Bạn có thể không cảm thấy an toàn về mặt xã hội cho đến khi bạn đủ khả năng hồi sinh, và rồichữa lành phần linh hồn từng sợ hãi hoặc không tin tưởng vào động cơ hay ý định của người khác. Hãy nhớ rằng, nếu cảm giác dễ bị tổn thương của bạn không thực sự gắn liền với thực tiễn hiện tại, thì đó là vì hiện tại của bạn đang vô thức nhắc bạn nhớ về quá khứ của bạn. Và đó là lý do tại sao những cảm giác rủi ro hoặc bấp bênh cũ kỹ chưa được giải quyết có thể tạm thời chiếm lấy bạn cả về tâm trí và thể xác.

  1. Thú nhận những hối tiếc còn sót lại của bạn – thói quen tâm lý vô dụng.

Những buổi độc thoại tiếc nuối như vậy chỉ phù hợp với thể loại người “giá như, nếu như” đáng khinh. Và tất cả những gì cần phải nói ở đây đó là, nếu bạn đã có thể làm điều gì đó nhiều hơn hoặc khác đi trong tình huống bạn luôn cảm thấy hối hận, thì bạn sẽ làm trong quá khứ. Đó đơn thuần chỉ là suy nghĩ “giá như” tự đày đoạ bản thân hòng cảm thấy được an ủi và thấy lại cảm giác khi xưa, cũng như tiềm năng tâm lý của bạn, bạn biết mình đã có thể hành động theo mọi cách, chỉ tiếc nó vẫn khác so với cách bạn thực sự đã làm. Vì vậy, khi sự hối tiếc của bạn lại xuất hiện và bạn lại than thở về hành vi trong quá khứ của mình, việc nhắc nhở bản thân rằng bạn đã làm tốt nhất có thể vào thời điểm đó là điều rất cần thiết. Và, một lần nữa, hãy để "gió cuốn nó đi".

  1. Tha thứ cho bản thân vì những hành động sai trái trong quá khứ.

Liên quan chặt chẽ đến điều 9, một khi bạn nhận ra sự hối tiếc vô ích của mình, bạn cũng có thể tha thứ cho bản thân vì sự vô cảm trong quá khứ, thiếu trắc ẩn, cơn giận dữ, phán đoán sai lầm, xung động phá hoại, v.v.? Lựa chọn thực sự là của bạn về việc liệu bạn có kiên trì mắng mỏ bản thân (như gã phê bình nội tâm của bạn sẽ làm) hay đơn giản chỉ là chắc chắn rằng bạn đã học được điều gì đó từ những hành vi sai trái trong quá khứ để không lặp lại chúng. Có thể đã quá muộn để hàn gắn với người khác vì những hành động sai trái của bạn, nhưng ít nhất bạn có thể sửa sai với chính mình không?

  1. Đánh giá lại cảm giác tội lỗi (có thể bị cường điệu hoá) của bạn.

Bạn vẫn còn cảm thấy tội lỗi bao nhiêu lần khi bạn vi phạm các tiêu chuẩn đạo đức mà giờ đây bạn tuân thủ - liệu cảm giác tội lỗi đó có liên quan đến việc không xác định được cảm xúc (dễ bị tổn thương) của người khác hay không, dự đoán kết quả bất lợi do hành vi của bạn gây ra , quá toàn tâm toàn ý nhằm đạt được một mục tiêu mà bạn không thể đánh giá nổi những mối nguy tiềm ẩn của nó, hay chịu đựng những áp lực bên ngoài để thực hiện điều gì đó mà giờ đây bạn cảm thấy hối hận?

Khá giống với sự hối tiếc, hầu hết cảm giác tội lỗi đều bỏ qua các yếu tố quan trọng mà tại thời điểm đó, nó chi phối hành vi phạm tội của bạn. Thông thường, chỉ sau khi mọi việc đổ bể, bạn mới nhận ra hành động của mình không thể hiện được những giá trị cốt lõi mà bạn muốn. Mặc dù cảm giác tội lỗi cho thấy bạn thực sự có lương tâm (rõ ràng là một điều tốt), nhưng vẫn chỉ ra được liệu bạn còn có thể sở hữu cái gọi là “siêu ngã chuyên chế” (tyrannical superego) hay không, nó có thể khiến bạn cảm thấy tệ hơn hơn thực tế khi cư xử sai trái. (Và ở đây, nếu bạn đã có thói quen tự dằn vặt bản thân với cảm giác tội lỗi vô cớ, bạn có thể muốn khám phá bài đăng trên Psychology Today của tôi, “9 cách để thuyết phục bản thân thôi nghĩ về tội lỗi không cần thiết.”

  1. Buông bỏ mọi giận dữ và oán giận từ lâu.

Với sự bảo vệ tâm lý mà tất cả chúng ta đều phát triển để bảo vệ bản thân khỏi các mối đe dọa bên ngoài (thực tế hoặc tưởng tượng), ngay cả những người khó tính nhất trong chúng ta cũng có thể, trớ trêu thay, mới đang làm những gì tốt nhất có thể. Điều quan trọng ở đây, đó là để bạn cố gắng đồng cảm với sự tổn thương hoặc nỗi sợ hãi ẩn dưới hình thức một hành vi đáng trách của một người khác. Không nghi ngờ gì, đây không phải là lý do bào chữa cho hành vi đó, vì mọi người cần phải chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Nhưng việc nổi trận lôi đình với những cá nhân như vậy lại phản tác dụng. Nó tiêu tốn của bạn năng lượng quan trọng có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác. Bạn tốt hơn hết nên khẳng định các nguyên tắc đạo đức của mình khi đối mặt với chúng hơn là nỗ lực chê bai hành vi thờ ơ, thiếu tôn trọng hoặc đáng xấu hổ của người khác. Và đó là “cách khắc phục” được đề xuất, đặc biệt áp dụng cho bố mẹ bạn, và vô số bất cập khác nhau của họ trong việc nuôi dưỡng bạn theo cách bạn cần.

  1. Kiểm tra tính hợp lý của các vấn đề của bạn liên quan đến niềm tin.

 

Trên hành tinh không hoàn hảo này của chúng ta, một lượng hoài nghi thận trọng nhất định chỉ mang tính đề phòng. Nhưng nếu bạn vượt ra ngoài “lượng” nghi ngờ đó, rơi vào vực thẳm đen tối của thuyết hoài nghi, bạn đang lên đường đến với sự bất mãn và cay đắng suốt đời. Vì vậy, việc khám phá điều gì trong quá khứ của bạn đã tạo ra sự ngờ vực mọi người này hay, cả thế giới nói chung là điều có lợi. Khả năng những người chăm sóc ban đầu của bạn không đáng tin cậy, vì vậy họ có thể vô tình dạy bạn tiếp nhận thái độ ngờ vực (nếu không muốn nói là một thái độ khinh thị) đối với mọi người nói chung.

 

Nhưng bạn có thể đã cường điệu quá sự nghi ngờ của bạn - và đến mức, nếu không phải là thói khinh người, thì vẫn là thói ngờ vực quá đáng về động cơ của người khác? Nếu đó là vấn đề, thì đây là lúc cần phải xem xét cách tiếp cận khách quan hơn, đồng đều hơn để đánh giá tính trung thực của người khác. Nếu trên thực tế bạn gặp phải vấn đề trên, hãy bắt đầu cho phép bản thân thử nghiệm với việc đặt nhiều niềm tin hơn vào mọi người nhưng chỉ ở một mức độ chừng mực. Và dựa trên cách họ phản ứng một cách tôn trọng về việc bạn mang lại cho họ lợi ích bằng sự nghi ngờ, bạn có thể tăng từng chút một (hoặc giảm) sự tin tưởng này. Hãy xem xét xem liệu bạn thực sự không thể có mối quan hệ tình cảm mật thiết với bất cứ ainếu bạn không thể cho phép bản thân chịu tổn thương trong mối quan hệ đó. Và sự chịu thiệt đó phụ thuộc vào sự sẵn lòng của bạn (ít nhất là dự kiến) để tin tưởng họ.

  1. Đừng đổ lỗi hoặc hổ thẹn vì hành vi có biểu hiện nghiện ngập (chưa được khắc phục được) của bạn.

Nhận ra rằng nếu không lên kế hoạch chi tiết, tỉ mỉ để loại bỏ chúng, các hành vi do bắt buộc/ có biểu hiện nghiện ngập (gần như theo định nghĩa) là vượt ra khỏi khả năng kiểm soát của hầu hết mọi người. Mặc dù một số trong số chúng có thể đã tiến hóa theo cách (không đúng cách) để đối phó với căng thẳng (ví dụ: rượu, cần sa, chơi games và ăn quá nhiều), hầu hết chúng thường xuất phát từ một nhu cầu cấp thiết để tránh hoặc làm dịu những suy nghĩ và cảm giác đáng sợ hoặc đáng xấu hổ. Nhưng nghịch lý thay, tự cho mình là người không có khả năng kiểm soát những gì dù bạn thừa nhận là có hại cho sức khoẻ, vẫn có thể dễ dàng khiến bạn lặp lại những hành vi huỷ hoại bản thân đó. Khi bạn quá căng thẳng về các thói quen xấu này, chúng sẽ khiến bạn không thể chịu nổi về mặt cảm xúc, từ đó tiếp tục thói quen lặp đi lặp lại có hại này.

  1. Ngừng phật ý vì những thứ cỏn con (hoặc, “hãy hiểu, nhưng đừng nghiêm trọng hoá).

Chừng nào bạn còn phụ thuộc vào sự thừa nhận của người khác, bạn sẽ không bao giờ đảm nhận được chính quyền trưởng thành của mình. Điều đó không có nghĩa là bạn không nên nghiêm túc với những gì người khác nói với bạn về bạn. Vì bạn có thể học hỏi được những điều có giá trị về bản thân, nhất là những điểm yếu mới chỉ được người đời nhìn ra một nửa -bằng cách cởi mở và không bị ràng buộc với bất kỳ góp ý nào mà người khác chia sẻ với bạn(tất nhiên, giả sử rằng nó có tính xây dựng). Nhưng bạn cũng nên nhận ra rằng những gì họ nói với bạn có thể ít liên quan đến cá nhân bạn hơn là những gì, theo phỏng  đoán, họ có thể cần phải che đậy về bản thân.

  1. Ngừng so sánh bản thân với người khác.

Việc cố gắng trở thành cá nhân tốt nhất của bạn, để (trong giới hạn) thúc đẩy bản thân phát huy thế mạnh của mình, ngay cả khi bạn tìm cách phá vỡ những hạn chế bẩm sinh của mình là điều hợp lý. Nhưng thật dại dột khi so sánh bản thân với những người có trí tuệ hoặc cơ thể cho phép họ đạt được những thứ vượt quá khả năng của bạn. Bạn có thể vốn dĩ không có khả năng cho ra đời một cuốn tiểu thuyết vĩ đại của nước Mỹ, trở thành tỷ phú hoặc người đạt những thành công mỹ mãn. Vì vậy, thay vào đó, hãy học cách tận dụng tối đa những tài năng bạn đang có và tự hào về chúng. Chỉ thi đấu với chính mình, và làm như vậy chỉ trong chừng mực mà trong đó, bạn không ném cuộc đời của mình ra quá xa khỏi sự cân bằng đến nỗi không thể thực sự tận hưởng cuộc sống.

  1. Ngừng hy sinh tính chính trực, nhân phẩm hoặc niềm tự tôn của bạn chỉ để đảm bảo rằng mọi người sẽ thích bạn.

Nếu bạn mắc phải hội chứng phải-làm-hài-lòng-mọi-người, có lẽ sót lại từ những khó khăn bạn từng phải chịu nhằm làm hài lòng người cha, người mẹ, những người chỉ chấp nhận bạn nếu bạn đạt được gì đó, thì bạn cũng có thể đã được lập trình để cố gắng hoà nhập với người khác, để tối ưu hóa khả năng họ sẽ thấy bạn xứng đáng với tình bạn của họ. Nhưng hãy tự hỏi làm thế nào điều đó đã ảnh hưởng đến sự tự tôn của bạn để mà bạn phải hy sinh – hay “đưa bản thân” cho người khác mặc sức điều hành theo cách này. Tuy nhiên hoàn toàn, cứ mỗi lần bạn đáp ứng các ưu tiên của người khác bằng thiệt hại của bản thân, bạn sẽ tự đưa ra thông điệp rằng mong muốn và nhu cầu của họ quan trọng hơn của bạn, và rằng hai bạn không ở cùng đẳng cấp. Và bất cứ khó khăn nào về lòng tự trọng mà bạn mắc sẽ không bao giờ được cải thiện chừng nào bạn còn giữ thái độ tự hạ thấp mình như vậy trong mối quan hệ với người khác.

  1. Đừng phụ thuộc người khác giúp bạn bình tĩnh hoặc thừa nhận bạn có giá trị.

Hầu như không gì quan trọng hơn là học cách tự kiểm chứng và vỗ về bản thân. Đây là một nhiệm vụ nội tâm. Nếu bạn dựa vào người khác để trấn an bạn hộ chính bạn, thì bạn sẽ không bao giờ sống tự do, luôn yêu cầu người khác không chỉ trấn an bạn mà còn phải "chứng nhận" tính hợp pháp cho quan điểm của bạn. Để hoàn thành nhiệm vụ quan trọng này, bạn sẽ phải nhận ra rằng đó chính là đứa trẻ lo sợ bên trong bạn bấy lâu nay vẫn nghi ngờ chính nó. Nhưng bây giờ bạn  cha mẹ nó, vì vậy đã đến lúc học cách hoà giải nó, khiến nó ổn định và nói với nó những gì nó chưa bao giờ nghe (hoặc có thể tiếp nhận) từ những người chăm sóc ban đầu của nó như trong tựa đề của cuốn sách khai sáng kỳ diệu của Richard Schwartz, You Are the One You’ve Been Waiting For (Bạn vốn là người bạn hằng mong đợi). Đây chính là thời điểm bạn xác định đứa trẻ nghi ngờ vực bản thân đó ở sâu bên trong bạn và “giải thoát” nó khỏi chính mình.

 

  1. Học cách chấp nhận mọi ngóc ngách của bạn, cả mụn cóc trần trụi và mọi thứ.

Hãy liệt kê tất cả mọi thứ về bạn mà đặc biệt hay (nếu nó quan trọng) vừa đủ để hình thành thói quen trở thành người bạn thân nhất của bản thân – điều mà, cuối cùng, nhất định là mục tiêu tối quan trọng của bạn. Hãy nhớ rằng bạn là người duy nhất không bao giờ rời đi trước bất cứ ai mà bạn sẽ gặp. Vì vậy, hãy cân nhắc rằng khi bạn quá hà khắc với bản thân, bạn vừa quyết định trở thành kẻ thù khủng khiếp nhất của chính mình. Tuy nhiên, bất cứ lúc nào bạn cũng có thể đưa ra quyết định tỉnh táo hoặc tái-quyết-định - trở thành người bạn thân thiết và đáng mến nhất, người đồng hành của chính bạn.

Đúng, tất cả điều này nói thì dễ hơn làm nhiều. Nhưng việc tự chấp nhận bản thân chỉ theo điều kiện nào đó là điều rất bất lợi vì bạn luôn tồn tại những sai sót hoặc khuyết điểm khác nhau. Chắc chắn rằng, nếu một điều gì đó quan trọng đối với bạn và bạn có khả năng cải thiện nó, thì cứ thoải mái mà làm. Nhưng liệu bạn có thể - ngay tại đây và ngay lúc này - nói với bản thân rằng tự yêu quý bản thân mình bằng cả trái tim (thuộc kiểu không-tự-yêu-mình-thái-quá đấy nhé! (non-narcissistic)) là mục tiêu duy nhất, xứng đáng để theo đuổi nhất không? Điều đó có nghĩa là bạn không còn tự chế giễu bản thân như: “Tôi sẽ chấp nhận bản thân mình chỉ khi…” Nếu bạn sắp bước vào cuộc hành trình cho phép bạn đạt được tiềm năng cao nhất của mình, thì tốt nhất hãy bắt đầu bằng cách chấp nhận bản thân mà không cần bất kỳ điều kiện nào. Sau cùng, bạn là bản thể duy nhất từng tồn tại. Vì vậy, ngay cả khi cho đến giờ bạn đã tạo ra một mớ hỗn độn, bạn hãy hiểu rằng những sai lầm của bạn đại diện, không gì hơn, cho sự lập trình kém từ bé. Do đó, với bất kỳ quyền lực nào bạn nắm trong tay lúc này, liệu bạn có thể bắt đầu tái-lập-trình chiếc máy tính sinh học phiền phức chính là tâm trí của bạn không?

Và, một lần nữa, hãy lưu ý rằng một khi bạn thay đổi cách độc thoại nội tâm của mình và tin vào những điều tích cực mà bạn hiện đang thuyết phục bản thân - thì bạn có thể thay đổi cuộc đời.

  ----------

Tác giả: Leon F.Seltzer, Ph.D 

Link bài gốc: 19 Critical Ways to Save You From Yourself

Dịch giả: Nguyễn Việt Phương - ToMo - Learn Something New 

(*) Bản quyền bài dịch thuộc về ToMo. Khi chia sẻ, cần phải trích dẫn nguồn đầy đủ tên tác giả và nguồn là "Dịch Giả: Nguyễn Việt Phương - NguồnToMo - Learn Something New". Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: "Theo ToMo" hoặc khác đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.